Wat is Gecoro voor u?

   GECORO : een gemeentelijke commissie voor de Ruimtelijke Ordening

Het decreet op de ruimtelijke ordening legt de gemeenten de oprichting van een Gemeentelijke commissie voor de ruimtelijke ordening op. Tegen 1 mei moest de commissie opgericht zijn.

De GECORO is de opvolger van de vroegere commissie van advies. De taak van de GECORO is het adviseren van het ruimtelijk beleid: inzonderheid het structuurplan en de uitvoeringsplannen. Het decreet en het uitvoeringsbesluit zijn duidelijk mbt de opdracht en de samenstelling. De juiste teksten vind je op www.vlaanderen.be

   De bepalingen in het decreet en het uitvoeringsbesluit m.b.t. GECORO

De gemeente is binnen een beperkt kader vrij om haar commissie samen te stellen. Het kader wordt bepaald door de regelgeving. Deze stelt dat minstens ¼ van de leden deskundigen moeten zijn inzake ruimtelijke ordening. De overige leden zijn vertegenwoordigers van de voornaamste maatschappelijke geledingen binnen de gemeente.

Gemeenteraadsleden (dus ook schepenen en burgemeester) kunnen geen lid zijn van de GECORO. Het aantal leden (voorzitter inbegrepen) is afhankelijk van het inwoneraantal van de gemeente. De gemeenteraad bepaalt binnen volgende vorken het aantal leden.

- minder dan 10.000 inwoners: minimum 7 en maximum 9 leden (Dentergem:7931)
- minder dan 30.000 inwoners: minimum 9 en maximum 13 leden
- minder dan 50.000 inwoners: minimum 13 en maximum 17 leden
- meer dan 50.000 inwoners: minimum 17 en maximum 21 leden

De gemeenteraad beslist tevens welke maatschappelijke geledingen binnen de gemeente opgeroepen worden om één of meerdere vertegenwoordigers voor te dragen als lid. Het aantal maatschappelijke geledingen dat wordt opgeroepen is afhankelijk van het inwoneraantal van de gemeente.

- minder dan 10.000 inwoners: min. 3 verschillende maatschappelijke geledingen
- minder dan 30.000 inwoners: minimum 4 verschillende maatschappelijke geledingen
- minder dan 50.000 inwoners: minimum 5 verschillende maatschappelijke geledingen
- meer dan 50.000 inwoners: minimum 6 verschillende maatschappelijke geledingen (Roeselare)

Het uitvoeringsbesluit bepaalt de verschillende maatschappelijke geledingen die als onderling verschillend worden beschouwd:
- de maatschappelijke geleding vertegenwoordigd door één of meer milieu- en natuurverenigingen
- de maatschappelijke geleding vertegenwoordigd door één of meer verenigingen van werkgevers of zelfstandigen met uitsluiting van handelaars en landbouwers
- de maatschappelijke geleding vertegenwoordigd door één of meer verenigingen van handelaars
- de maatschappelijke geleding vertegenwoordigd door één of meer verenigingen van landbouwers
- de maatschappelijke geleding vertegenwoordigd door één of meer verenigingen van werknemers

Verenigingen kunnen zowel verenigingen met rechtspersoonlijkheid als feitelijke verenigingen zijn. Een maatschappelijke geleding staat voor alle subgeledingen: de christelijke, socialistische en liberale vakbond zijn subgeledingen. Indien de gemeenteraad 1 vertegenwoordiger van de werknemers vraagt dan moeten de drie samen afspreken.

De voorzitter wordt voorgedragen door het college. Hij/zij is een deskundige inzake ruimtelijke ordening.

   Achtergrond

Uitgangspunt van het decreet is dubbel: de commissie moet blijk geven van deskundigheid en tegelijkertijd de maatschappelijke geledingen betrekken bij het ruimtelijk beleid.

De commissie is voor de decreetgever dé structuur waar de betrokkenheid van de georganiseerde bevolking wordt georganiseerd. In deze commissie moet er immers een draagvlak gevonden worden. Naast deze commissie zijn er nog de officiële procedures inzake structuurplanning, uitvoeringsplannen, stedenbouwkundige aanvragen. Deze procedures bevatten zeker een bezwaarschriftenronde en soms een hoorzitting.

Het ruimtelijk debat wordt op deze wijze gekanaliseerd en verengd. Inspraak vanuit de brede bevolking komt op de tweede plaats en wordt verengd tot het verdedigen van het eigenbelang of de schending van eigendom of omgeving. Het is bijkomend bijzonder moeilijk om inspraak te hebben in materies waarover een intens overleg gevoerd is geweest of zal worden. De gecoro staat inspraak niet in de weg, maar is geen antwoord op de problemen. Het blijft een uitdaging om inspraak te organiseren rond het ruimtelijk beleid.

De commissie wordt bevolkt met deskundigen, minstens ¼ van de leden zijn deskundig. Structuurplanning en het voeren van een ruimtelijk beleid is geen gemakkelijke materie, integendeel. Het heeft een hoog abstractieniveau en vraagt een brede kennis. Deskundigheid is een vereiste. Deskundigheid wordt in de commissie geplaatst tegenover belangengroepen. Gesprek tussen de twee groepen zou een onderbouwd advies kunnen leveren. Ook dit maakt het naar inspraak moeilijk. Het onderbouwd karakter van een advies maakt het bijzonder moeilijk om dit tegen te spreken. Ook schepenen en gemeenteraadsleden zullen dit advies minder gemakkelijk kunnen counteren.

   Wie is er deskundig ?

Een moeilijke vraag. De regelgever heeft dit niet bepaald. De bepaling ervan is in handen van de gemeenteraad. Drie elementen spelen een belangrijke rol:
- kennis van ruimtelijke ordening en ruimtelijk beleid (dit is meer dan kennis van de droge wetgeving)
- bereid zijn om deze kennis aan te scherpen en te verfijnen
- ervaring hebben met de ruimte in de gemeente, met zowel ruimtelijke problemen, potenties als ruimtelijke oplossingen

Deskundigen zijn dus geen diplomadragers. Maar zijn geëngageerd. Duidelijk is dat dit moeilijke criteria zijn. Gemeentebestuurders zullen bijgevolg gemakkelijk terugvallen op diploma's. Toch is het noodzakelijk om de discussie over criteria aan te gaan.

   Te onthouden :

- deskundigen moeten niet wonen in de gemeente, moeten wel een band hebben met de gemeente.
- vermijd mensen die betrokken zijn bij het ruimtelijk beleid van/in een intercommunale vooral als deze een band heeft met de gemeente
- vermijd mensen als deskundige te benoemen die een beroepsbelang hebben bij het ruimtelijk beleid (notarissen, landmeters, architecten, ...)
- een open rondvraag bij de bevolking kan een reeks deskundigen en ervaringsdeskundigen opleveren, vraag dan wel steeds hun motivatie

Vergeet niet, er zijn ook deskundigen in de maatschappelijke geledingen.

   Wie zijn de maatschappelijke geledingen in jouw gemeente ?

De regelgever bepaalt het aantal en de soort maatschappelijke geledingen, maar het is duidelijk dat er meer zijn dan opgesomd. Diegene die zijn opgesomd zijn diegene die je meestal in elke gemeente vindt. Maar er bestaan ook bewonersorganisaties, er is de jeugd met een grote ruimtevraag en ruimtebetrokkenheid, die ook een maatschappelijke geleding kunnen zijn.

Het onderkennen van al deze maatschappelijke geledingen is belangrijk. Het type gemeente (buitengebied of stedelijk, economisch knooppunt of dienstencentrum, ...) bepaalt de soort maatschappelijke geledingen die aanwezig moeten zijn.

Belangrijk in het debat is dat er een zekere representativiteit aanwezig moet zijn. Het kan niet dat in een gemeente van het buitengebied alleen landbouwers worden uitgenodigd en niemand van de milieu- of natuurbeweging.

Over de taakstelling en het huishoudelijk reglement kun je meer lezen in de regelgeving en op de website van www.vvsg.be